#midnightthoughts

#midnightthoughts
Hiệu ứng cánh bướm và những ứng dụng tâm lý:
I. Hiệu ứng cánh bướm phương Tây và triết lý nhân quả của Phương Đông.
Trong môn tâm lý học, “hiệu ứng cánh bướm” (the butterfly effect) là một hiệu ứng khá nổi tiếng được dùng để giải thích sự ảnh hưởng gián tiếp hoặc liên đới giữa hai việc tưởng chừng không có liên quan gì với nhau. Hiệu ứng cánh bướm được phát biểu một cách đơn giản như sau: “Một con bướm đập cánh ở Brazil cũng có thể gây ra một trận động đất ở Texas”. Tất nhiên, nếu theo hiểu nghĩa đơn giản, lực đập cánh yếu ớt của một con bướm ở Brazil không thể là nguyên nhân gây ra một trận động đất kinh hoàng cở một nơi cách đó hàng nghìn cây số. Tuy nhiên nếu có những điều kiện cần thiết xảy ra đúng thời điểm thì việc con bướm đập cánh ở Brazil vẫn có thể là nguyên nhân gây ra trận động đất ở Texas.
Đọc đến đây, có rất nhiều người vẫn còn cảm thấy chưa thỏa đáng đúng không? Để tôi đưa ra một ví dụ khác nhé: Một người trồng nho ở Pháp có thể gây cái chết cho một người đi xe gắn máy ở Việt Nam mặc dù hai người chưa từng biết nhau, cũng chẳng có thù oán gì với nhau. Điều này giải thích như thế nào? Đầu tiên, người trồng nho sẽ bán nho của mình cho nhà máy sản xuất rượu nho và nho sẽ được chế biến thành rượu nho để bán ra thị thường. Một số trong các chai rượu nho đó sẽ được xuất khẩu sang Việt Nam, và sẽ một người nào đó mua để uống. Người đó uống say và lái xe trong tình trạng say rượu đụng phải một người đi xe máy khác khiến người đó chết. Nếu xét như vậy thì người trồng nho ở nước Pháp là nguyên nhân khởi phát gây nên cái chết cho người đi xe máy ở Việt Nam. Tuy nhiên nếu dùng hiệu ứng cánh bướm này để truy tố trách nhiệm hình sự của người trồng nho ở nước Pháp thì không đủ cơ sở vì để cho những trái nho ở Pháp gây ra cái chết cho người đi xe ở Việt Nam, cần phải có rất nhiều sự trùng hợp ngẫu nhiên nối tiếp nhau:
a. Những trái nho đó phải được dùng để sản xuất rượu.
b. Những chai rượu được làm từ những trái nho đó phải được xuất khẩu sang Việt Nam.
c. Người gây tai nạn phải mua và uống một trong những chai rượu đó.
d. Người gây tai nạn đó phải uống say tới mức không thể lái xe an toàn được.
e. Người gây tai nạn và người gặp nạn phải gặp nhau tại thời điểm tai nạn xảy ra.
Nếu một trong những điều kiện ngẫu nhiên kia không xảy ra thì hiệu ứng cánh bướm không có hiệu lực. Trong triết lý của người Á Đông, những sự trùng hợp ngẫu nhiên trong chuỗi sự kiện của hiệu ứng cánh bướm được gọi là “duyên”. Chữ “duyên” này chi phối sự thành công và thất bại của một kế hoạch và mối quan hệ của người này với người kia. Đối với đạo Phật, hiệu ứng cánh bướm được diễn giải theo luật nhân quả luân hồi, không chỉ vượt không gian mà vượt cả thời gian (quả báo nhãn tiền và quả báo truyền kiếp). Điều khác biệt của luật nhân quả trong đạo Phật với hiệu ứng cánh bướm nằm ở chỗ hiệu ứng cánh bướm diễn ra theo đường thẳng còn luật nhân quả diễn ra theo đường tròn: những gì tốt hay xấu của mình gây ra cho người khác cuối cùng cũng sẽ quay lại với mình, có thể ngay tức thì cũng có thể là vài năm sau, hoặc cũng có thể là kiếp sau.
II. Ứng dụng thực tế của hiệu ứng cánh bướm vào cuộc sống như thế nào?
Bỏ qua những vấn đề tâm linh hoặc những điều kiện gần như không tưởng để hiệu ứng cánh bướm có thể xảy ra, chúng ta có thể ứng dụng hiệu ứng này một cách thực tế trong cuộc sống của mình để khiến cho cuộc sống tốt đẹp và tích cực hơn.
1. Đứng trước một việc tốt dù là nhỏ nhất, đừng do dự làm nó vì đôi khi chính việc tốt nhỏ của mình lại đem nhiều điều tốt đẹp hơn mình nghĩ. Một lời động viên khích lệ chia sẻ của bạn đôi khi có thể ngăn chặn được hành động giết người trả thù rồi tự sát của một kẻ đang quẫn trí.
2. Trước khi làm một điều gì không đúng, hãy suy nghĩ cẩn thận vì đôi khi hậu quả của nó lớn hơn mình nghĩ rất nhiều. Một giáo viên vì yếu lòng (hoặc vì lợi ích cá nhân) cho một học sinh không đủ tiêu chuẩn đậu kì thi quan trọng, để sau này học sinh đó nắm giữ những chức vụ địa vị cao trong xã hội hóa ra sẽ hại rất nhiều người.
3. Làm bất cứ điều gì cũng phải hết sức cẩn thận. Chỉ cần một sự bất cẩn nhỏ cũng có thể gây ra hậu quả khôn lường. Một tàn thuốc nhỏ có thể gây cháy một căn nhà to, một vài câu tranh cãi vớ vẩn cũng có thể xảy ra án mạng chết người.
4. Mọi việc xảy ra với mình đều có nguyên nhân của nó. Vì vậy trước khi than trách số phận, hãy suy nghĩ thật kĩ tại sao điều đó lại xảy ra với mình. Đôi khi chính mình là người gây ra điều đó mà mình không biết. Bạn làm đổ nước ra đất nhưng lười biếng hoặc vô tâm không chịu lau chỗ nước đó đi. Tới khi người nhà bạn hoặc chính bản thân bạn trượt chân té ngã, bạn phải chịu trách nhiệm về điều đó. Đừng đổ lỗi cho số phận.
5. Mọi người mình gặp và quen biết trong cuộc đời đều có một ảnh hưởng nhất định tới tính cách và số phận của mình. Hãy cân nhắc cẩn thận khi lựa chọn một mối quan hệ và trân trọng mối quan hệ đó. Đừng làm cho người khác tổn thương bạn và cũng đừng làm tổn thương người khác.
6. Khi đứng trước một ngã ba đường bắt buộc bạn phải chọn lựa, hãy dựa vào trực giác của mình. Trực giác là bản năng sinh tồn của con người. No sẽ phát huy tác dụng khi bạn gặp nguy hiểm. Lựa chọn đầu tiên mà bạn nghĩ tới luôn là lựa chọn tốt nhất. Đôi khi chỉ cần một chút do dự, bạn sẽ khiến cho cuộc sống mình thay đổi đến mức không thể quay đầu lại được.
7. Những gì xảy ra với bạn trong hiện tại không có điều gì là hoàn toàn ngẫu nhiên mà là do sự kết hợp giữa điều kiện ngẫu nhiên (khách quan) và lựa chọn hành động của bạn (chủ quan). Do đó bạn phải có trách nhiệm với những gì mình làm.

Leave a Comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *